Beleggen in automatisatie 

Automatisering en robotica zijn al lang geen toekomstmuziek meer, maar vormen een steeds belangrijkere pijler van de wereldeconomie. Bedrijven in uiteenlopende sectoren – van industrie en logistiek tot gezondheidszorg en landbouw – zetten in hoog tempo in op slimme machines en robots om efficiënter, flexibeler en concurrerender te worden. Structurele trends zoals vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en stijgende loonkosten versnellen deze evolutie, terwijl technologische vooruitgang de drempel tot automatisering verlaagt.

Voor beleggers biedt deze ontwikkeling aantrekkelijke langetermijnkansen. In dit artikel gaan we dieper in op de belangrijkste drijfveren achter automatisering, opvallende bedrijven binnen de sector en manieren om via aandelen of ETF’s in deze groeitrend te beleggen.

Macrotrends die automatisatie aandrijven

Voor veel mensen is automatisatie een woord met een negatieve connotatie. Mensen zijn bang dat ze hun job gaan verliezen en doembeelden van robots die de wereld overnemen, voeden deze angst. Toch zijn er verschillende goede redenen waarom we automatisatie beter zouden omarmen.

Een van de belangrijkste drijfveren is de vergrijzing van de bevolking in veel ontwikkelde economieën. Het aantal beschikbare arbeidskrachten daalt, terwijl de vraag naar productie en dienstverlening blijft toenemen. Automatisatie biedt bedrijven de mogelijkheid om met minder personeel dezelfde of zelfs een hogere output te realiseren.

Daarnaast spelen stijgende loonkosten een grote rol. In zowel westerse landen als opkomende markten nemen lonen structureel toe. Door repetitieve en arbeidsintensieve taken te automatiseren, kunnen bedrijven hun kosten beter beheersen en hun marges beschermen. Automatisatie verhoogt bovendien de productiviteit en vermindert menselijke fouten.

Ook geopolitieke ontwikkelingen stimuleren automatisatie. Bedrijven halen productie terug dichter bij huis (reshoring en nearshoring) om minder afhankelijk te zijn van kwetsbare internationale toeleveringsketens. Geavanceerde robots maken lokale productie economisch haalbaar, zelfs in landen met hogere loonkosten.

Tot slot biedt automatisatie ook maatschappelijke voordelen. Het verhoogt de veiligheid op de werkvloer, verbetert de kwaliteit van producten en draagt bij aan efficiënter gebruik van energie en grondstoffen.

Verschillende vormen van automatisatie

De automatisatiesector is breed en bestaat uit verschillende marktsegmenten die elk inspelen op specifieke toepassingen en behoeften binnen industrie en dienstverlening. Voor beleggers is het belangrijk deze segmenten goed te begrijpen, omdat groeipotentieel, kapitaalintensiteit en risico’s sterk kunnen verschillen per deelmarkt.

Industriële automatisatie vormt de ruggengraat van de sector. Dit segment omvat robots, besturingssystemen, sensoren en industriële netwerken die worden ingezet in fabrieken en productieomgevingen. Toepassingen variëren van volledig geautomatiseerde productielijnen tot slimme machines die real-time data verzamelen en analyseren. Bedrijven investeren hier vooral om productiviteit te verhogen, stilstand te beperken en consistente kwaliteit te garanderen, wat essentieel is in een competitieve markt.

Een belangrijk en snelgroeiend onderdeel is robotica, waaronder zowel traditionele industriële robots als collaborative robots (cobots) vallen. Waar klassieke robots vooral worden ingezet in grootschalige productie, winnen cobots terrein door hun flexibiliteit en relatief lage instapkosten. Ze kunnen veilig samenwerken met mensen en zijn eenvoudig te herprogrammeren, waardoor ook kleinere en middelgrote bedrijven automatisatie kunnen toepassen.

Logistieke automatisatie groeit sterk dankzij de opkomst van e-commerce en just-in-time delivery. Dit segment omvat magazijnrobots, geautomatiseerde opslag- en picksystemen, sorteertechnologie en autonome voertuigen. Door automatisatie kunnen bedrijven sneller leveren, foutmarges verlagen en beter omgaan met piekbelasting.

Tot slot is er procesautomatisatie, vooral belangrijk in sectoren zoals chemie, energie, farma en voedingsmiddelen. Hier draait het om het continu monitoren en aansturen van complexe productieprocessen via software en sensortechnologie. Betrouwbaarheid, veiligheid en energie-efficiëntie staan centraal, waardoor dit segment vaak wordt gekenmerkt door langdurige klantrelaties en stabiele inkomstenstromen.

Beleggen in automatisatie

Tesla is naast een autobouwer ook zeer actief in de automatisatiemarkt. Het bedrijf richt steeds meer zijn pijlen op autonoom rijden en Elon Musk probeert met zijn humanoïde robot Optimus een pionier te worden in de markt van robots. De robot is ontworpen om repetitieve en fysieke taken uit te voeren in fabrieken en later mogelijk in huishoudens. Als Tesla hierin slaagt, opent dit een volledig nieuwe markt binnen robotica, met aanzienlijk langetermijnpotentieel voor beleggers.

Intuitive Surgical is een belangrijke speler in medische robotica. Het bedrijf is marktleider met het da Vinci-chirurgiesysteem, dat wereldwijd wordt gebruikt voor minimaal invasieve operaties. Deze technologie verhoogt precisie, verkort hersteltijden en verlaagt complicaties, wat de vraag structureel ondersteunt. Daarnaast profiteert Intuitive Surgical van terugkerende inkomsten uit instrumenten, onderhoud en training. De hoge overstapdrempels en uitgebreide klinische data creëren een duurzaam concurrentievoordeel voor het bedrijf.

Symbotic specialiseert zich in magazijn- en logistieke automatisering. Het bedrijf ontwikkelt AI-gestuurde robotsystemen die opslag, orderverwerking en distributie efficiënter maken, vooral voor grote retailers en groothandels. Door het structurele tekort aan arbeidskrachten en de groei van e-commerce neemt de vraag naar zulke oplossingen toe.

Rockwell Automation is een Amerikaans bedrijf dat een uitgebreid aanbod van industriële automatiseringsoplossingen biedt. Rockwell levert geavanceerde besturingssystemen, software en robotica voor productiebedrijven wereldwijd, waarmee processen efficiënter, veiliger en flexibeler worden.

Teradyne is van oorsprong bekend als marktleider in test- en meetapparatuur voor halfgeleiders, een sector die cruciaal is voor vrijwel alle moderne technologieën. Daarnaast heeft Teradyne de afgelopen jaren sterk ingezet op industriële automatisering via dochterondernemingen zoals Universal Robots en MiR (Mobile Industrial Robots). Deze robots richten zich vooral op collaboratieve robots (cobots) en autonome mobiele robots, die steeds vaker worden ingezet in fabrieken en magazijnen om productiviteit te verhogen en arbeidstekorten op te vangen. Door de focus op flexibele, relatief betaalbare oplossingen profiteert Teradyne van de toenemende adoptie van automatisering bij zowel grote als middelgrote bedrijven.

Beleggen via ETF’s

Beleggers die willen profiteren van de structurele groei in automatisering en robotica maar liever niet in individuele aandelen beleggen, kunnen kiezen uit verschillende thematische ETF’s. Twee populaire keuzes zijn de L&G ROBO Global Robotics and Automation UCITS ETF (ISIN: IE00BMW3QX54) en de iShares Automation & Robotics UCITS ETF (ISIN: IE00BYZK4552).

De L&G ROBO ETF richt zich expliciet op bedrijven wereldwijd die actief zijn in robotica- en automatiseringsinnovatie. Het fonds volgt een brede index en bevat meer dan 70 aandelen. Tot de topposities behoren namen als Symbotic, Teradyne, UBTECH Robotics en FANUC — allemaal spelers in robotica-hardware of automatiseringsoplossingen. Met een kostenratio van 0,80% per jaar, is deze ETF wel eerder aan de dure kant.

De iShares Automation & Robotics ETF is met een omvang van bijna €3 miljard een stuk groter. Daarnaast bedraagt de kostenratio met 0,40% slechts de helft van de L&G ROBO ETF. Deze ETF telt ruim 130 posities en biedt daardoor een brede spreiding over de sector. De top-10 holdings tonen zowel klassiekers uit de technologiesector als specialistische industriële bedrijven. Bedrijven als Advantest, AMD, Intel, NVIDIA, ABB en Siemens zijn sterk vertegenwoordigd. Daarnaast is de geografische spreiding wereldwijd, met een sterke focus op de Verenigde Staten en Japan, maar ook Europese en andere Aziatische posities.

(Uitgelichte Afbeelding door Hyundai Motor Group)

Published in Aandelen, Beleggen, Fondsen, Gratis