AI: Het kaf van het koren scheiden
Verschillende experts zijn het erover eens dat de AI-sector zich in een soort zeepbel bevindt. Bedrijven die aankondigen met AI te starten of een partnerschap afsluiten met een groot bedrijf uit de sector, konden meteen rekenen op forse koersstijgingen. Daarnaast zijn grote AI-bedrijven als Nvidia en Microsoft verantwoordelijk voor een groot deel van de winsten in belangrijke indexen, terwijl andere delen van de economie het moeilijker hebben.
Hoewel er veel geld te verdienen valt tijdens een zeepbel, is het evident dat dit niet kan blijven duren. Uiteindelijk zal de zeepbel leeglopen. Dit kan zeer plots gaan, maar ook gestaag verlopen. Niemand weet echter wanneer dit precies zal gebeuren.
Wanneer dit uiteindelijk gebeurt, is de kans groot dat elk bedrijf in de sector hier de gevolgen van zal voelen. Nieuwe bedrijven, maar ook gevestigde waarden zullen waarschijnlijk niet kunnen ontsnappen aan de paniek die er dan heerst.
Voor beleggers is het echter belangrijk om rustig te blijven. Uit eerdere zeepbellen kunnen we leren dat er inderdaad veel wankele bedrijven zijn, maar ook dat de uiteindelijke winnaars kunnen zorgen voor geweldige rendementen.
Barsten van de zeepbel
Het barsten van een zeepbel zal op korte termijn zonder twijfel zorgen voor grote verliezen. Maar dit hoeft echter niet het einde te betekenen. Amazon is hier een goed voorbeeld van.
Amazon was een van de eerste bedrijven die begon met het online verkopen van producten. Eerst uitsluitend boeken, maar doorheen de jaren is het bedrijf getransformeerd in een online marktplaats waar quasi alles te koop is.
Tijdens de dotcom-zeepbel kende het aandeel van Amazon een enorme stijging. Toen de zeepbel barstte, ontsnapte ook Amazon niet aan de malaise. Het aandeel verloor maar liefst meer dan 90% van zijn waarde door paniek en angst dat het internet misschien toch niet zo’n revolutionaire uitvinding was.
Beleggers die hun aandelen toen echter niet verkochten, konden de jaren na de zeepbel genieten van forse winsten. Het aandeel kende sindsdien een stijging van duizenden procenten waardoor Amazon nu, met een marktwaarde van 2,6 biljoen dollar, tot een van de grootste bedrijven ter wereld behoort. Beleggers vergaten immers dat Amazon wel degelijk een solide bedrijf was met echte activiteiten en niet enkel steunde op hype.
Het koren: bedrijven die overeind blijven
Bedrijven met unieke data
Wanneer de huidige AI-zeepbel uiteenspat, zal niet elk bedrijf het overleven. Zoals bij eerdere technologische hypes blijft uiteindelijk een kleinere groep winnaars over. Een belangrijk kenmerk van die overlevers is toegang tot unieke, domeinspecifieke data. Juist die bedrijven hebben een structureel voordeel dat moeilijk te kopiëren is.
AI-modellen worden steeds meer een commodity. Rekenkracht wordt goedkoper, algoritmes zijn breed beschikbaar en open-source modellen naderen commerciële prestaties. Wat schaars blijft, is hoogwaardige data die diep verankerd is in een specifiek domein. Bedrijven die zulke data bezitten, kunnen AI inzetten om echte, verdedigbare waarde te creëren.
S&P Global is daar een goed voorbeeld van. Het bedrijf beschikt over decennia aan financiële, economische en bedrijfsdata, verzameld via langdurige relaties met klanten en markten. Die data is cruciaal voor kredietanalyses, risicomodellen en benchmarks. AI versterkt deze diensten, maar kan ze niet vervangen zonder dezelfde datagrondslag.
Hetzelfde geldt voor Moody’s. Hun kredietratings zijn gebaseerd op historische datasets, methodologieën en vertrouwen dat over jaren is opgebouwd. AI kan processen versnellen en inzichten verdiepen, maar de kernwaarde zit in de unieke data en reputatie.
Relx ten slotte bezit gespecialiseerde juridische, wetenschappelijke en medische databanken. In deze markten draait alles om precisie en betrouwbaarheid. AI maakt de informatie toegankelijker, maar zonder de onderliggende data is er geen product.
Diepe integratie in workflows
Bedrijven met een diepe integratie in dagelijkse workflows hebben een duurzaam voordeel wanneer de AI-hype afneemt. Hun software is geen optionele laag, maar vormt de ruggengraat van kritische bedrijfsprocessen. Dat creëert hoge overstapkosten: migraties zijn complex, duur en brengen operationele risico’s met zich mee.
Microsoft laat dit zien met Copilot, dat rechtstreeks is ingebed in Word, Excel, Outlook en Teams. De AI-functionaliteit bespaart aantoonbaar tijd binnen bestaande werkprocessen, zonder dat gebruikers hun manier van werken moeten aanpassen. Autodesk is onmisbaar in ontwerp-, engineering- en bouwprojecten. Zonder hun tools komen projecten letterlijk tot stilstand. SAP zit daarnaast diep verankerd in finance, supply chain en HR, waar continuïteit essentieel is.
In al deze gevallen levert AI geen vage belofte, maar meetbare efficiëntiewinst. Omdat organisaties zonder deze systemen vastlopen, blijven deze bedrijven overeind. Niet door hype, maar door onmisbaarheid.
Picks and shovels
Tot slot zullen ook de zogenaamde infrastructuur- en “picks and shovels”-bedrijven bij de overwinnaars horen. Ongeacht welke applicaties of modellen uiteindelijk domineren, de onderliggende infrastructuur blijft noodzakelijk. Net zoals tijdens een goudkoorts verdienen niet alleen de goudzoekers geld, maar vooral de leveranciers van het gereedschap.
Nvidia is hiervan het schoolvoorbeeld. Hun chips vormen de ruggengraat van AI-training en inferentie. Zolang AI-modellen groter, sneller en efficiënter moeten worden, blijft de vraag naar hoogwaardige chips bestaan. Nvidia profiteert daarmee van de hele sector, zonder afhankelijk te zijn van één specifieke toepassing.
Snowflake speelt een vergelijkbare rol aan de datakant. AI is alleen zo goed als de data waarop het draait. Snowflake levert de schaalbare, betrouwbare infrastructuur waarin bedrijven hun data opslaan, beheren en beschikbaar maken voor analytics en AI-toepassingen. Welke AI-toepassing ook wint, data blijft centraal.
Het kaf: bedrijven die het moeilijk kunnen krijgen
Naast overwinnaars zullen er uiteraard ook verliezers zijn. Belangrijk om te vermelden is dat deze lijst geen oordeel is over de kwaliteit van deze bedrijven vandaag, maar over hun weerbaarheid als kapitaal schaars wordt.
AI-washing
Bedrijven die zich schuldig maken aan AI-washing kunnen tot de verliezers behoren. Dit zijn vaak bestaande SaaS-producten waaraan een dun AI-laagje is toegevoegd, zonder fundamentele technologische voorsprong. Zodra de hype wegebt, verdwijnt ook hun onderscheidend vermogen.
Veel AI-copywriting- en marketingtools illustreren dit probleem. Hun functionaliteit is grotendeels gebaseerd op generieke modellen die voor iedereen toegankelijk zijn. Concurrenten kunnen ze eenvoudig namaken, wat leidt tot hevige prijsdruk en een race to the bottom. De waarde verschuift snel van het product naar de goedkoopste aanbieder.
Ook grotere namen zijn kwetsbaar. UiPath profileerde zich sterk rond “AI-automatisering”, maar ziet dat generieke AI-agents traditionele RPA ondermijnen. C3.ai bouwde een breed AI-verhaal zonder duidelijke, unieke datavoorsprong of workflow-lock-in. In beide gevallen is de belofte groter dan de verdedigbaarheid.
Content- en media-bedrijven onder druk van generatieve AI
Content- en mediabedrijven staan onder zware druk door generatieve AI, vooral wanneer hun businessmodel draait op schaalbare, generieke content. Stockplatformen zoals Shutterstock en Getty Images zijn hier duidelijke voorbeelden. Hun kernproduct—beelden tegen licentievergoeding—wordt direct bedreigd door AI-modellen die in seconden vergelijkbare visuals genereren, vaak tegen nul marginale kosten.
Deze bedrijven zijn kwetsbaar omdat hun content nauwelijks workflow-lock-in kent en eenvoudig te vervangen is. Klanten kunnen overstappen zonder frictie, wat leidt tot prijsdruk en afnemende marges. Pogingen om AI te omarmen zijn begrijpelijk, maar defensief van aard. AI als reddingsboei is iets anders dan AI als groeimotor.
Beleggen via ETF
Indien je liever niet in individuele aandelen belegt, om welke reden dan ook, is het beleggen via een ETF een optie. Een bekende ETF die in AI investeert is de Xtrackers Artificial Intelligence & Big Data UCITS ETF. Deze ETF heeft meer dan 130 holdings waardoor beleggers zowel de winnaars als waarschijnlijk ook de verliezers van AI in portefeuille hebben. Dit hoeft echter geen probleem te zijn. Je spreidt immers het risico over de hele sector en hoeft niet op één paard te wedden, wat de kansen op langetermijngroei versterkt.
De kostenratio bedraagt 0,35% per jaar, wat relatief laag is voor een thematische ETF. De ETF is accumulerend. Dit houdt in dat eventuele dividenden binnen het fonds worden herbelegd in plaats van uitgekeerd. Qua omvang is het fonds behoorlijk groot voor een thematische ETF, met ongeveer 6 miljard euro aan beheerd vermogen.
Reacties