Een Dexia moment voor de VS

 Deze week ‘vierden’ de Verenigde Staten het ronden van de kaap van 40.000 miljard dollar aan overheidsschulden. Daarmee zitten de Amerikanen in de niet zo gezonde club van de landen waar die schulden het jaarlijkse BBP ruim overstijgt. Zoals België. Hier past om nog andere redenen geen ‘schadenfraude’, want doordat de VS zo groot zijn en dus ook de schuldenberg gigantisch is, werpt dat ook een schaduw op de rest van de wereld. Al was het maar omdat daardoor ook hier de prijs voor geld klimt. En een stijgende rente maakt, bijvoorbeeld, niet alleen lenen voor een huis duurder, het drukt de economische activiteiten.

Obligatierente op overheidsschulden voorbije 20 jaar in de VS

Rode lijn = looptijd 2 jaar, blauw= looptijd 10 jaar, paars = looptijd 30 jaar

De langetermijnrente is overal gestegen, maar in de VS moet de Amerikaanse schatkist nu zelfs rentes betalen op het hoogste peil in twintig jaar. Toch voor leningen met looptijden van 30 jaar. Als de Amerikaanse schatkist zo’n nieuwe obligaties uitgeeft, moet het daar 30 jaar lang elk jaar 5,3% per jaar rente op betalen. Het tarief op looptijden van 10 jaar tikt met 4,7% is geen record, maar wel dicht bij het hoogste niveau van de voorbije 20 jaar. In de periode na 2009 en de Grote Financiële crisis, betaalde de Amerikaanse overheid daarop eerder 2 à 3% per jaar.

Natuurlijk is de inflatie, door oorlog van de VS met Iran en de Amerikaanse invoertarieven, nu een stuk hoger dan in die periode. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zou eens kunnen langslopen bij zijn president. Maar de hoge olieprijs, die de voorbije weken weer 10% steeg tot 87 dollar per vat, zal wellicht niet snel naar beneden te krijgen zijn, want Trump heeft zich hopeloos vastgereden in Iran

Dus kwam Bessent met trucje. Hij kondigde aan dat de schatkist Amerikaanse langetermijnobligaties gaat opkopen om zo die hogere rente te drukken. Is het opkopen van obligaties of het drukken van geld (kwantitatieve renteverlaging in vaktaal) dan niet voorbehouden voor de Amerikaanse centrale bank? Jawel, maar Bessent gaat geen geld drukken. Hij wil meer schulden aangaan met korte looptijden omdat de rente daarop lager is. Dat klinkt goed, maar er zitten risico’s aan. Dat ondervond ook Dexia zaliger: die Belgisch-Franse bank maakte er een sport van zich massaal op korte termijn te financieren en zo maximaal te profiteren van de rente die normaal lager is op korte termijnen en het tegen hogere rente weer uit te lenen op langere termijnen.

Maar zo zette Dexia zichzelf schaakmat, want de rente op korte termijn kan ook fors stijgen en zelfs tot ver boven de langetermijnrente. Dat kan gebeuren als de inflatie te veel toeneemt en/of het vertrouwen in de uitgever van die schulden vermindert.
Dat is precies de evolutie die de VS al een hele tijd ondergaat door het eigengereide beleid van de regering Trump. Het rentedipje na de aankondiging van Bessent is ondertussen verdwenen, terwijl de dollar alweer wat minder waard werd.