Bescherm jezelf tegen de stijgende rente

Renteontwikkelingen spelen een belangrijke rol bij de keuzes die beleggers maken. Wanneer centrale banken hun beleid aanpassen, kan dat niet alleen gevolgen hebben voor de economie, maar ook voor de waardering en aantrekkelijkheid van verschillende beleggingen. Vooral de verhouding tussen het verwachte rendement, het risico en de alternatieven die beschikbaar zijn, wordt dan belangrijker.

Voor aandelenbeleggers betekent dit dat het loont om verder te kijken dan alleen de algemene richting van de beurs. Sommige ondernemingen zijn gevoeliger voor veranderingen in de rente dan andere, terwijl bepaalde bedrijven juist over kenmerken beschikken die hen in een omgeving met hogere rentes relatief aantrekkelijk maken.

In dit artikel bekijken we wat een stijgende rente betekent voor aandelen en welke kenmerken beleggers daarbij in het oog kunnen houden.

Wat betekent een stijgende rente voor aandelen?

Een stijgende rente heeft doorgaans een negatieve invloed op aandelenmarkten, al verschilt het effect sterk per sector en bedrijf. Wanneer centrale banken de rente verhogen, wordt lenen duurder voor consumenten en bedrijven. Dit kan de economische groei afremmen en ervoor zorgen dat ondernemingen minder investeren. Ook de winstverwachtingen kunnen hierdoor onder druk komen te staan.

Daarnaast heeft een hogere rente invloed op de waardering van aandelen. Beleggers gebruiken onder meer de rente om toekomstige kasstromen terug te rekenen naar hun huidige waarde. Naarmate de rente stijgt, daalt de huidige waarde van winsten die pas in de verre toekomst worden gerealiseerd. Vooral groeibedrijven, waarvan een groot deel van de verwachte winst pas later wordt gerealiseerd, kunnen hierdoor gevoelig zijn voor renteverhogingen.

Een hogere rente maakt bovendien obligaties en spaarproducten aantrekkelijker als alternatief voor aandelen. Beleggers kunnen daardoor geneigd zijn om een deel van hun vermogen uit aandelen te halen wanneer de rente op relatief veilige beleggingen sterk oploopt.

Waarom hebben hogere rentes invloed op de waardering?

Een van de belangrijkste manieren waarop een stijgende rente invloed heeft op aandelen, is via de waardering. Om te bepalen wat een bedrijf vandaag waard is, kijken beleggers niet alleen naar de huidige winst, maar ook naar de toekomstige kasstromen. Die toekomstige bedragen worden omgerekend naar hun huidige waarde. Hierbij speelt de rente een belangrijke rol.

Wanneer de rente stijgt, neemt doorgaans ook de discontovoet toe die beleggers hanteren bij deze berekening. Daardoor zijn toekomstige winsten vandaag minder waard. Hoe verder in de toekomst een bedrijf zijn kasstromen verwacht te realiseren, hoe groter het effect van een hogere discontovoet. Dit verklaart waarom vooral groeiaandelen gevoelig kunnen zijn voor stijgende rentes.

Een hogere rente kan daarnaast leiden tot lagere waarderingsmultiples, zoals de koers-winstverhouding (K/W). Beleggers zijn bij een hogere rente vaak minder bereid om een hoge prijs te betalen voor elke euro winst, omdat alternatieven zoals obligaties aantrekkelijker worden. Vooral aandelen die al tegen een hoge waardering worden verhandeld, kunnen hierdoor onder druk komen te staan.

Welke aandelen profiteren?

Doorgaans heeft een stijgende rente dus een negatieve invloed op aandelen. Er zijn echter ook sectoren die hier minder last van hebben en zelfs profiteren bij een stijgende rente.

Banken

Banken behoren tot de meest voor de hand liggende winnaars bij een stijgende rente. Wanneer de rente op leningen sneller stijgt dan de vergoeding die banken betalen op bepaalde deposito’s, kan hun rentemarge toenemen. Daardoor kunnen de rente-inkomsten en winstgevendheid verbeteren. Wel is dit effect niet onbeperkt. Een te hoge rente kan de kredietvraag afremmen en het risico op wanbetalingen vergroten.

Een voorbeeld is JPMorgan Chase, een van de grootste banken ter wereld. De brede activiteiten en sterke positie op de Amerikaanse markt maken de bank interessant in een omgeving met hogere rentes. Ook Wells Fargo kan hiervan profiteren. De bank verwacht voor 2026 een verdere groei van de kredietverlening en rekent op een netto rente-inkomen van ongeveer 50 miljard dollar.

Verzekeraars

Ook verzekeraars kunnen voordeel halen uit hogere rentes. Verzekeraars ontvangen premies vaak voordat schadeclaims worden uitbetaald. De beschikbare middelen worden ondertussen belegd, onder meer in obligaties. Wanneer nieuwe beleggingen tegen hogere rendementen kunnen worden aangegaan, kan dit de beleggingsinkomsten op termijn ondersteunen.

Allianz is hiervan een interessant voorbeeld. De Duitse verzekeraar beschikt over een omvangrijke beleggingsportefeuille en realiseerde in 2025 een interestresultaat van ruim 29 miljard euro. AXA is een tweede grote Europese verzekeraar die kan profiteren van een omgeving waarin vastrentende beleggingen opnieuw hogere rendementen opleveren.

Voor verzekeraars is een hogere rente bovendien aantrekkelijk, omdat verplichtingen op lange termijn beter kunnen worden afgestemd op rendementen uit de beleggingsportefeuille.

Value-aandelen

Een stijgende rente kan daarnaast gunstig zijn voor value-aandelen. Dit zijn bedrijven die relatief laag gewaardeerd zijn ten opzichte van hun winst, omzet of boekwaarde. Beleggers zijn bij hogere rentes doorgaans minder bereid om zeer hoge multiples te betalen voor toekomstige groei. Daardoor kunnen aandelen met een redelijke waardering relatief aantrekkelijker worden.

Shell is een voorbeeld van een aandeel waarbij de huidige kasstromen en winstgevendheid een belangrijke rol spelen. Het bedrijf is bovendien actief in een sector die sterk door grondstoffenprijzen wordt beïnvloed. Cisco is een ander voorbeeld. Het technologiebedrijf heeft een volwassen bedrijfsmodel, genereert aanzienlijke kasstromen en wordt doorgaans lager gewaardeerd dan veel snelgroeiende technologiebedrijven.

Defensieve aandelen

Defensieve aandelen zijn bedrijven waarvan de vraag naar producten of diensten relatief stabiel blijft, ook wanneer de economie vertraagt. Dat maakt ze interessant wanneer stijgende rentes uiteindelijk voor een lagere economische groei zorgen. Het gaat vaak om ondernemingen die producten verkopen die consumenten ook in moeilijkere omstandigheden blijven kopen.

Procter & Gamble is hiervan een klassiek voorbeeld. Het bedrijf verkoopt dagelijkse consumentenproducten en beschikt over een breed portfolio van bekende merken. Unilever is eveneens defensief gepositioneerd dankzij zijn sterke aanwezigheid in onder meer voeding, verzorgingsproducten en huishoudelijke artikelen. Beide bedrijven hebben bovendien een lange geschiedenis van dividenduitkeringen, wat aantrekkelijk kan zijn voor beleggers die op zoek zijn naar stabiele inkomsten.

Sterke kasstromen en weinig schulden

Tot slot kunnen bedrijven met sterke vrije kasstromen en een beperkte schuldenlast relatief goed bestand zijn tegen hogere rentes. Zij zijn minder afhankelijk van externe financiering en hoeven daardoor minder geld aan rente te besteden. Bovendien kunnen sterke kasstromen worden gebruikt voor dividend, aandeleninkopen of investeringen.

Alphabet is een voorbeeld van een onderneming met een zeer sterke financiële positie en omvangrijke kasstromen. Microsoft beschikt eveneens over een groot en winstgevend software- en cloudbedrijf dat aanzienlijke kasstromen genereert. Voor dergelijke ondernemingen vormt een hogere rente doorgaans een kleiner probleem dan voor bedrijven die sterk afhankelijk zijn van schuldfinanciering.