Spaarvarken in Amerika: Philadelphia

Dag 10 – 3 augustus 2026

Het heeft de hele nacht geregend, gebliksemd en gedonderd. De wijk waar de gastheer woont heeft een aantal ‘wadi’s’ zoals wij dat noemen (waterafvoer drainage & infiltratie). Die zijn mee aangelegd toen de wijk in 1996 is opgetrokken. Nu blijkt waarom. Er zijn vanochtend een paar mooie vijvers die er gisteren nog niet waren. Onderweg naar Philadelphia krijgen we een wolkbreuk. Hadden we dan toch paraplu’s moeten meenemen? En gaat die wedstrijd van de Phillies vanavond nog door? De billboards met reclame voor Odoo leveren vanochtend geen of weinig rendement op.

Als bij wonder stopt het met regenen wanneer we de metropool binnenrijden. Philadelphia werd in 1681 gesticht door quaker William Penn en vandaag wonen er al 1,57 miljoen inwoners. We kennen de naam al van de ‘platte kaas’. En van “Streets of Philadelphia”, het lied van Bruce Springsteen uit 1993 dat geschreven werd voor de film Philadelphia die dat jaar uitkwam. Het lied won een Oscar, net als acteur Tom Hanks die in de film een advocaat speelt.

Maar Philadelphia is uiteraard veel meer dan dat. Trouwens, nog wat over de ‘cream cheese’ die verkocht wordt onder die naam, in de VS verdeeld door Kraft Heinz en in de rest van de wereld door Mondelez. Die is dus niet eens van Philadelphia. De kaas kreeg die naam rond 1880 omdat Philadelphia toen een goede reputatie had op het vlak van zuivelproducten.

Het is toeval dat we de wagen achterlaten in de parkeertoren die ‘Bourse’ heet. We staan dan vlakbij de plek waar de hop-on, hop-off-toeristenbus haar tocht door de stad begint. Ben ik blij dat ik het oude beursgebouw zie. Net als bij zovele beurzen, overal ter wereld, is ook de architectuur van de locatie van de Philadelphia Stock Exchange geïnspireerd door die van de Antwerpse handelsbeurs in de 16^de eeuw. Nogal wat zuilen. Binnen mogen we niet, want het is ‘private’ en dus niet open voor het publiek. Maar na een beetje aandringen mag ik dan toch ook een foto nemen van het interieur. Ook dat lijkt op die van de beurzen elders.

Deze beurs is dus wél een monument hé. Waar kijkt de beleggerswereld naar om te weten hoe het gesteld is met de halfgeleiderindustrie en dan vooral de prestaties van die aandelen op de beurs? De ‘SOX index‘. Dat is de PHLX Semiconductor Sector Index, een index met een 30 aandelen van grote bedrijven in de chipindustrie. Jawel, die is van Philadelphia. Maar de index en de hele beurs en zijn voorname optiemarkt kwamen in 2008 wel terecht bij concullega Nasdaq toen die 652 miljoen dollar op tafel legde om de beurs van Philadelphia te kopen. Sindsdien hebben ze ook op Wall Street verstand van beleggen in de halfgeleiderindustrie.

De toeristenbus doet haar werk. Het is droog, dus kunnen we bovenaan zitten. De tourleader, die ook boven zit en in zijn eigen stijl live meegeeft wat we zien zal ons minstens een keer of tien waarschuwen voor laaghangende takken. Inderdaad: Philadelphia is niet alleen de stad van brotherly love, maar ook van 1.001 bomen die de veelal smalle straten in het centrum afkoelen en de warme zomers draaglijk maken. Ik hou al meteen van de stad, iets meer zelfs dan van New York.

Het voordeel van zo’n toeristenbus is dat je een groot deel van de vele bezienswaardigheden in een uur hebt gezien. De ‘Rocky steps’, bijvoorbeeld, waar Sylvester Stallone op en af stormt. Om te trainen, vermoed ik. Ik zeg zomaar wat, want ik heb geen enkele van de Rocky-films gezien.

Blijkbaar zijn die trappenscènes zo bekend dat Rocky bovenaan, aan het plein voor het Philadelphia Museum of Art, zijn eigen standbeeld heeft gekregen. Zelfs New Yorker Sylvester Stallone blijkt dus een goede ambassadeur voor Philadelphia.

Nog een goede ambassadeur: de vele zaken waarin de stad de eerste is geweest. Het eerste ziekenhuis in de VS, de eerste openbare bibliotheek, het eerste postkantoor, de eerste Amerikaanse Stars and Stripes-vlag die is gemaakt… Zelfs een Antwerpenaar zou op slag bescheiden worden als hij de lijst hoort waarin Philadelphia zoal uitblinkt. Een paar jaar geleden zocht men uit waarin de stad de eerste is geweest. De lijst werd een opsomming van 52 instellingen en diensten zodat iedere week een ander thema krijgt om een Philadelphia-fenomeen in de schijnwerpers te zetten. Wil je weten waarin Philadelphia de eerste was? Hier vind je de lijst van 52.

Nog een paar zaken die opvallen:

1/ het aantal gebouwen die opgetrokken zijn in dezelfde stijl als dat Antwerpse beursgebouw: een museum, een kunstschool, een bank, allemaal lijken ze min of meer op een beurs. Dit is een foto van de tweede centrale bank van Amerika:

2/ het aantal keer dat Benjamin Franklin wordt vermeld. Waar hij heeft gewoond (de fundamenten van het huis zijn er nog), waar hij heeft geschreven aan de onafhankelijkheidsverklaring (het huis, ooit afgebroken, werd weer nagebouwd). De opvallende en grote brug over de Delaware die de stad in Pennsylvania verbindt met New Jersey kreeg ook al de naam Benjamin Franklin Bridge.

Benjamin Franklin is een van de grondleggers van de Verenigde Staten van Amerika. Hij behoorde tot de vijf personen, the Committee of Five, die de onafhankelijkheidsverklaring hebben opgesteld. De voornaamste schrijver was Thomas Jefferson. Maar Benjamin Franklin werd nog bekender. De verklaring werd op 4 juli 1776 goedgekeurd (na meer dan 80 versies!) en ondertekend in Philadelphia. Dat gebeurde in Independence Hall, waar later ook de Amerikaanse grondwet werd opgesteld.

Waarom wilden de Amerikanen dan onafhankelijk worden van de Britten? Omdat ze almaar meer belastingen moesten betalen en daar weinig voor terugkregen. Kent u het gevoel? Welnu, vroeger kwamen daar dus nog mensen voor in opstand. Onder het motto: alleen klagen helpt niet. Twaalf van de dertien Amerikaanse staten verzetten zich tegen de Britten: New Hampshire, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland, Virginia, North Carolina en South Carolina. Alleen Georgia deed niet mee, want die kregen wél veel geld van de Britten.

Zoals de opvoering van ‘de stomme van Portici’ belangrijk is bij het ontstaan van België in 1830, zo is de ‘Boston Tea Party’ belangrijk in het ontstaan van de VS. Op 16 december 1773 gooiden ze meer dan 340 kisten thee in het water in de haven van Boston, als reactie op een hoge Britse thee-belasting. De Britten reageerden woedend, maar daardoor groeide het verzet nog.

Na een uur zit de bustocht erop. We zijn niet off en weer on gestapt, want straks wacht ons nog een wandeling van twee uur met een stadsgids. We eten lunch in de cafetaria van de toeristische dienst van de stad. Heel veel hebben die niet te bieden. Ik kies voor een hot chocolate (jawel, goed te verdragen in de koelte van de airco, maar hij is wel veel te zoet) en… het werd tijd… twee hotdogs. Die hebben we nog niet gegeten, ook al worden ze aangeboden op iedere hoek van de straat. Da’s drie maal 5 dollar. Het is goed genoeg om ons voor te bereiden op de wandeling.

Onze gids heet Alexandra. Ze laat eerst iedereen zichzelf kort voorstellen. Naam? Waar kom je vandaan? Eerste keer dat je hier bent? Het gezelschap telt 16 bezoekers die komen uit België, Wisconsin, … en twee voormalige inwoners van de stad diee nog eens terugkeren.

Alexandra toont ons de ‘Bell of Liberty’ die nog in Whitechapel, Londen werd gemaakt. Ze werd een tijd verstopt voor de Engelse kolonialisten omdat men vreesde dat die er kanonkogels van zouden maken om in te zetten tegen de onafhankelijkheidsstrijders (revolutionairen of patriots). We zien het oude stadhuis met daarnaast het oude gerechtshof, dat vroeger niet alleen dienstdeed voor lokale rechtszaken, maar ook als Supreme Court. Het is het eerste hooggerechtshof van het land, opgericht in 1789, kort na de ratificatie van de Amerikaanse Grondwet. Er waren destijds zes rechters, één Chief en vijf rechters die hem bijstonden. In de beginjaren had de rechtbank het niet al te druk. Men behandelde geschillen tussen staten, maritieme kwesties en federale zaken. De rechters vergaderden enkel in het gerechtshof in twee maanden van het jaar, in het voorjaar en het najaar. De rest van het jaar waren ze… rijdende rechter die het land doorkruisten om lagere rechtbanken bij te staan.

Je ziet in het oude gerechtsgebouw nog de oude inrichting: een blok met zitplaatsen voor het publiek, het podium voor de zittende rechters, een tafel ervoor met de plaatsen van de advocaten van beide partijen. Rechts, net buiten de foto: een tafel met whiskey omdat het water in die tijd te troebel was. En in het midden: de beklaagdenbank waarop de beschuldigde terecht ‘stond’. In 1800 was niet langer Philadelphia, maar wel Washington DC hoofdstad van de VS. Het Hooggerechtshof verhuisde mee naar Washington DC. De rechtbank telt vandaag negen rechters.

Met de toeristenbus reden we vanochtend al langs de Federal Reserve of Philadelphia. Onze gids toont ons de gebouwen van de “First Bank of the United States’ en de ‘Second Bank of the United States’. Het waren de eerste twee centrale banken van de VS. De eerste werd opgericht in 1791 (foto boven deze paragraaf) en kreeg een licentie van tien jaar, de tweede in 1816. Waarom was er een tweede nodig? Omdat niet iedereen vertrouwen had in Alexander Hamilton, de eerste ‘gouverneur’ van de centrale bank. Hij was misschien niet neutraal, want hij stond aan de kant van de schuldeisers. De tweede, die pas na een ‘centrale-bank-loze periode’ werd opgericht, stond dan weer te veel aan de kant van de ondernemers.

We bezoeken ook een oude drukkerij, waar de drukker van dienst een fantastische uitleg geeft over het drukproces en meteen ook een copy maakt van de onafhankelijkheidsverklaring, op oude wijze. Waarom bezoeken we een drukkerij? Omdat Benjamin Franklin begonnen is als jonge drukker. Hij was in dienst bij zijn oudere boer. Naast de drukkerij is een postkantoor, want het eerste postkantoor in de VS stond in Philadelphia. En Benjamin Franklin verbeterde het proces van de verdeling van de post. Als hij nog zou leven, ze zouden hem bij bpost goed kunnen gebruiken.

We wandelen ook nog langs de Bicentennial Bell, de grote klok die koningin Elisabeth II in 1976 schonk aan de stad naar aanleiding van 200 jaar Onafhankelijkheid. Ook die klok werd gemaakt in Whitechapel Bell Foundry, in Londen, net als de Liberty Bell uit 1752.

De wandeling was fantastisch. Nadien gaan we nog naar het Hard Rock Café, waar we een steak eten bij een Bud Light of Miller Light.

En dan is het tijd voor het avondevenement. We wonen een match bij van de ‘Phillies’. Dat is dus een honkbalteam. Ze spelen in de Major League Baseball. U mag dus ook baseball zeggen in plaats van honkbal. De clubkleuren zijn rood, wit en blauw. En dus zijn er blauwe T-shirts en sweaters, en rood-witte T-shirts en sweaters en rode. We hebben er de afgelopen dagen in, bijvoorbeeld, Baltimore al vele tientallen mensen in zien rondlopen. Het team is dus populair. Meestal zie je de naam van een speler op de achterkant van zo’n shirt. En meestal is dat Harper of Schwarber. Dat zou zomaar een komisch duo kunnen zijn, maar het zijn dus honkbalspelers. Of, zo u wil, baseballspelers. Want da’s dus hetzelfde.

De thuiswedstrijden gaan door in het Citizens Bank Park. Dat is een indrukwekkend stadion. Het wordt niet alleen gebruikt door en voor de Phillies, er zijn geregeld ook concerten. Er zijn 42.000 zitjes, maar die zijn niet allemaal gevuld. Een 85% is wel gevuld, schat ik. Voor de match drinken we nog wat. Mijn metgezellen kiezen voor Stella. Ik beslis het wat kalmer aan te doen en kies een aardbeiendrankje. Had ik dat kleine detail bovenaan op het blik toch niet gezien, zeker?

We kijken naar de match. We blijven 2,5 uur. Dat zijn zowat de 2,5 saaiste uren van mijn leven. Nog saaier dus dan een Spamalot. Dat laatste is een grapje. Iemand gooit zo’n bal (een werper) naar een medespeler (een catcher). Maar er staat ook iemand van de andere ploeg tussen met zo’n honkbalstok (een knaller). Heel, heel af en toe slaat die raak en dan mag er iemand een heel klein beetje, een paar meter, lopen. Maar niet te hard. En dan staat er ook nog een man of tien op het veld niks te doen. En dan wordt er voortdurend gewisseld van team. Iets voor we beslissen weg te gaan zijn er twee ‘home runs’. Dan slaat een speler van de Phillies een bal over de muur. “Out”, zou je denken, maar dan wordt er net een punt gescoord. De wedstrijd eindigde met 6-3. Ik had 5-3 als pronostiek. Maar ik begrijp er nog steeds niets van. Indien wel, dan nog zal ik het wellicht saai vinden. Maar je moet dat eens meegemaakt hebben.

Pascal

een grapje van de begeleider van de toeristenbus: daar zie je bovenaan een standbeeld van William Penn, stichter van de stad. En voor wie twijfelt: je ziet zijn hand.

Published in Columns